Məqalə
USM şüa verirmi?
Xeyr. Ultrasəs müayinəsi (USM) yüksək tezlikli səs dalğaları ilə işləyir. Rentgen və KT-dən fərqli olaraq ionlaşdırıcı şüa vermir. Ona görə hamilələrdə, körpələrdə və uşaqlarda geniş istifadə olunur və lazım olduqda təkrarlana bilər.
Pasiyentlərin ən çox verdiyi suallardan biri budur: «Doktor, bu müayinədə şüa var?» Cavab sadədir. USM-də cihazın başlığı insanın eşidə bilmədiyi yüksək tezlikli səs dalğaları göndərir. Dalğalar toxumalardan əks olunub geri qayıdır və cihaz bu əks-sədadan görüntü qurur. Rentgen və kompüter tomoqrafiyasında isə ionlaşdırıcı şüa istifadə olunur.
Bu nə deməkdir?
- USM hamiləliyin bütün mərhələlərində dölün inkişafını izləmək üçün istifadə olunur.
- Körpələrdə bud-çanaq oynağı, uşaqlarda qarın ağrısı və appendisit şübhəsi zamanı çox vaxt ilk seçilən üsuldur.
- Eyni orqanı müəyyən fasilələrlə təkrar yoxlamaq olar, məsələn, kistanın, daşın və ya düyünün izlənməsi üçün.
Tamamilə təsirsizdirmi?
Ultrasəs dalğaları toxumada çox az miqdarda istilik yarada bilər. Ona görə beynəlxalq cəmiyyətlər «lazım olan qədər az» (ALARA) prinsipini tövsiyə edir: müayinə tibbi göstərişlə, lazım olan müddətdə və uyğun enerji ilə aparılmalıdır. Xüsusən birinci trimestrdə daha yüksək enerjili spektral dopler məhdud istifadə olunur.
USM-in sərhədləri
- Hava və sümük səs dalğalarını keçirmir. Ona görə bağırsaq qazı və ağciyər görüntünü məhdudlaşdırır.
- Görüntünün keyfiyyəti cihazdan və müayinəni aparan həkimin təcrübəsindən asılıdır.
- Bəzi suallara cavab üçün KT və ya MRT lazım ola bilər.
Dopler də şüa verirmi?
Xeyr. Dopler də ultrasəsdir. Sadəcə qan axınını qiymətləndirmək üçün səs dalğasının tezlik dəyişikliyindən istifadə edir.